Birds@Work

De datum van de Valkerij & Natuurbeurs in verband met de valkenjacht
Op historische prenten en schilderijen zien we bij de maanden april en mei geen werk op het land afgebeeld. Hoofdzakelijk tonen schilders daar adellijk vermaak zoals de valkenjacht.

Het ontbreken van landarbeid is opmerkelijk, omdat de boer het in de maanden april en mei toch heel druk heeft op het land. Waarschijnlijk hangt dat samen met de opdrachtgevers die de kunst kochten: de hogere stand en met name de edellieden. Voor hen waren april en mei de maanden voor vermaak en plezier.

De Romeinen symboliseerden april en mei door een man met bloemen in het haar of een bloem in de hand. In de Middeleeuwen werden het edellieden te paard met een bloem, twijg of meitak in de hand. Vaak was dit een onderdeel van een scène over de valkenjacht. Opvallend is ook de aanwezigheid van vrouwen op de afbeeldingen van deze maanden. Mei, bloemen en kennismakingsrituelen gingen goed samen met het voorjaar.

De maanden april en mei bleven deze uitzonderlijke uitingen houden tot ver in de zeventiende eeuw. Wellicht speelt de symbolische betekenis van de valkenjacht als `vrouwenjacht’ een rol. Mei staat dan symbool als de maand van de liefde.

Wilt u zelf eens met roofvogels aan de gang. Meldt u dan aan voor een roofvogel workshop. Tijdens deze workshop krijgt u zelf een roofvogel op de hand en gaat er uiteindelijk ook zelf mee vliegen.

Roofvogelworkshop

Adellijk Vermaak

Bedrijfsevents op niveau

Oude tradities, dieren en decorum spreken tot de verbeelding van een groot publiek. Jachtmeesters met gevoel voor ons Europees cultuurhistorisch erfgoed brengen dit weer tot leven, zoals met de workshop Hound & Hawk. Verslag van een relatiedag met roofvogels, honden, paarden en Bourgondische gastvrijheid.

We zijn vandaag te gast bij een Zuid Hollands Landgoed op uitnodiging van Adellijk Vermaak, het eventburo op gebied van Europese tradities. Na het welkomstdrankje klinkt jachthoorngeschal en worden we door valkeniers met op de linkerhand een gehuifde valk naar de tuin begeleidt. Van de deelnemers kijkt niemand echt op van de gele vesten onder bosgroene tweed kostuums.

Adellijk Vermaak

Valkenier/organisator Rob van Dipten van Adellijk Vermaak opent het evenement met een korte introductie. Ambachtelijk valkeniers beschikken over een waardevolle schat; 2500 jaar oude kennis & ervaring dat traditioneel nog steeds van meester op gezel wordt overgedragen. Wat in Europa bij de kruisvaarders begon groeide uit tot een bijzonder populaire sport voor alle sociale lagen van de bevolking dat pas rond de Franse revolutie tot een eind kwam.

Contacten met het publiek tijdens roofvogeldemonstraties en de vele gesprekken met de aspirant valkeniers leerden dat de rituelen en tradities van de jacht snel verloren begonnen te raken. Met die informatie en een gezonde dosis ondernemerschap ontwikkelde van Dipten de workshops Adellijk Vermaak.

Van Dipten vertelt een boeiend verhaal over oude valkerij en meutejacht tradities.

Slipjacht

Dan is het de beurt aan de ‘master of the Hunt’. Uit het niets verschijnt een meute honden en de equipage te paard. De master geeft uitleg bij de taferelen van de slipjacht. Vier Ierse paarden en een twintigtal Hubertushonden demonstreren veldwerk en samenwerking. De slipjacht vereist structuur en duidelijke communicatie. Verbazingwekkend is het appèl van de honden. Het is duidelijk dat de Master en zijn ‘equipage’ erg veel tijd steken in het trainen. Menig hondenbaas ontkomt er niet aan zich achter de oren te krabben. We zien hoe in vroeger tijden de prooi werd bejaagd. De echte vossenjacht te paard achter de meute is in Nederland verboden. Ook in Duitsland en Engeland is het niet meer toegestaan. Bij een slipjacht vervangt een flinke lap stof geurend naar koeienpens de vos.

De ‘Huntsman’ houdt tijdens de slipjacht de controle over de honden. Zijn team bestaat verder uit twee ‘Whippers-in’, vandaag twee dames die ons de, vroeger voor vrouwelijke ruiters voorgeschreven, elegante amazonezit tonen. Menigeen verbaast zich erover dat dames in amazonezit op die enorme paarden kunnen blijven zitten.

De slipjachtdemonstratie eindigt met de ‘kill’. Dan brengt de equipage de honden bijeen en krijgen ze hun beloning, een koeienpens. Pas als de ‘Hunstman’ zijn royal-blue cap afneemt, stuiven ze naar hun ‘prooi’. De hoornblazers laten weer van zich horen en blazen de jacht af.

Valkenieren

Na een korte pauze gaat de workshop verder. De ‘adellijke deelnemers’ krijgen een korte uitleg over valkerijgeschiedenis; het ‘tijdverdrijf’ voor de adel. Nu wordt het belang van de valkerij op onze geschiedenis duidelijk in een lesje taalhistorie want het is het opmerkelijk hoeveel spreekwoorden er in de Nederlandse en Engelse taal voortkomen uit de valkerij. Iedereen kent wel het gezegde van ‘een loer draaien’ maar nu we in de praktijk de techniek van dit ‘vederspel’ leren krijgt het meer betekenis. ‘van de hak op de tak’ of ‘iemand een loer draaien’ vergeten we nooit meer maar de meeste indruk maakt de oefening waar je wordt geleerd hoe ‘je wijf onder de te duim houden’.

De deelnemers leren draaien met de loer. Dat levert nogal wat gestuntel op maar met hulp van een charmante valkenier die het belang benadrukt van deze oefeningen krijgt iedereen het gevoel te pakken. We leren de valkeniersknoop, dat doe je met de rechterhand want roofvogels draag je altijd op de linkerhand. Al snel mogen we de korte lessen in praktijk brengen bij het op de valkeniershandschoen dragen van een roofvogel. De valkeniers hebben voor ons een breed palet aan roofvogels uitgestald: valken, uilen, buizerds, arenden en zelfs een gier. Elke roofvogel zit met de ‘langveter’ vast op een eigen blok of boog, de valken gehuifd.

Zelf vliegen

Weer klinkt er hoorngeschal over het veld. Jachthoornblazers speelden in vroeger een belangrijke rol in de jacht. Zij zorgden met verschillende signalen voor de communicatie tussen de drijvers en de jagers. De jachthoorn is eigenlijk de voorloper van de GSM telefoon, aldus van Dipten.

Dan begint het echte werk, we zijn er klaar voor volgens de valkeniers. De deelnemers verspreiden zich in groepjes over het veld en ieder groepje krijgt de valkeniershandschoenen om aan te trekken. Valkenier Nina geeft je een klein stukje vlees tussen duim en wijsvinger. Op haar teken steek je je arm omhoog en vanuit de verte komt een van de roofvogels aanvliegen tot de vogel vanzelf op de handschoen landt. Al met al een indrukwekkende ervaring die bij sommige deelnemers nogal emoties losmaakt.

De hoornblazers blazen ‘einde jacht’. Moe en voldaan zetten de deelnemers de relatiedag voort in het landhuis. Hier wordt de dag besloten met een, bij het thema passend, diner. Na de koffie met cognac verlaten de deelnemers het jachttafereel. Begonnen als absolute beginners zijn we een ervaring rijker en voelen ons allemaal een beetje valkenier.

Klinken in de nacht en vroege ochtend de zware burlende stemmen van de edelherten vieren we de periode van overvloed; een dank voor de oogsten die zijn binnengehaald zoals het graan, de vruchten, noten, bessen, bramen, hop voor de bierbrouwers en in ons Bourgondisch Limburg, de druiven voor de wijn.
De natuur geurt stilaan anders; onbewust stemt dit ons melancholisch.

Voor de valkerij is dit een keerpunt. Waar de landbouw haar beloning van noeste arbeid viert begint het werk van de valkenier. Een nieuwe generatie wild is volwassen. Met zijn hond en jachtvogel trekt de valkenier het veld in om te oogsten.  De getrainde roofvogels vangen op natuurlijke wijze de oude of zwakke dieren weg en voorkomen zo ziektes en overpopulatie.
Door deze ecologische jachtmethode blijft onze natuur in balans.

Wilt u ook eens oog in oog staan met een roofvogel? Tijdens onze roofvogel workshop kunt u kennismaken met alle facetten van de valkerij. Hoe bouwt u contact op met de vogels, hoe verzorgt en traint u deze roofdieren?

De valkerij is meer dan een sportieve hobby; het is een levensstijl. Onze valkenier workshop stelt kandidaten in de gelegenheid om voor zichzelf te bepalen of ze beschikken over voldoende enthousiasme, betrokkenheid en motivatie om valkenier te worden.  

Natuurlijk kan iedereen meedoen met de onze roofvogel workshop;
stads- en buitenmensen, roofvogel- en natuurliefhebbers, vogelaars en jagers.

Thorn –  Vliegen met roofvogels, proeven van Limburgse wijnen en genieten van een koninklijk diner. Deze ‘drie Deugden van Thorn’ vormen de ingrediënten van een Bourgondisch bedrijfsarrangement. Cultuur, smaak, historie en moraal staan centraal… Voor een middag uit met collega’s, als relatiegeschenk voor klanten of als ‘andere’ setting voor vergaderingen en productpresentaties.
 
De drie deugden zijn letterlijk te vinden in Thorn, ook wel het ‘witte stadje’ genoemd. Het arrangement is een initiatief van Birds@Work en weerspiegelt het goede leven van de zogenoemde Stiftdames uit het vorstendom Thorn. “Deze hoogadellijke vrouwen kwamen, toen zij geen geschikte man konden vinden, terecht in de abdij, de stift,” vertelt bedenker Rob van Dipten. “En dus werden zij Stiftdames genoemd. Daar lieten zij alle wereldse geneugten over zich heen komen. Ze wisten alles van wijnen en als vrijetijdsbesteding bedreven zij de valkerij, eeuwenlang een statussymbool voor de adel. En vervolgens genoten zij van een uitgebreid diner…”
 
Van de hak op de tak…
In het bedrijfsarrangement zijn deze drie Middeleeuwse deugden weer bij elkaar gebracht. De start bestaat uit koffie, thee en vlaai in het proeflokaal van het wijngoed Thorn. Hier volgt uitleg over de valkerij en de adel. Van Dipten: “Zo wordt onder meer duidelijk waar spreekwoorden vandaan komen als ‘Van de hak op de tak springen’ of ‘Iemand een loer draaien’.” Vervolgens ervaren deelnemers waarom de Stiftdames zo waren verslingerd aan de valkerij. “Wie durft, krijgt een uil of valk op de valkeniershandschoen en vliegt vervolgens ook zelf met een van de roofvogels. Een indrukwekkende en unieke ervaring die je bijblijft!”
 
Na deze adellijke inspanning worden drie Thornse wijnen geproefd. Zij danken hun bijzondere karakter vooral aan de droge zavelgrond en de Maaskiezels. Om af te sluiten volgt de derde van de drie deugden van Thorn, een stiftelijk diner in de Koninklijke Huiskamer (de Kuëninklikke Hoeskamer van Thoear).
 
Knipoog
‘De drie Deugden van Thorn’ is een knipoog naar de bekende vier kardinale deugden: bezonnenheid, rechtvaardigheid, moed en gematigdheid. In de Oudheid en later in de Middeleeuwen golden deze deugden als grondslagen van de moraal. Birds@Work geeft er een eigentijdse invulling aan voor groepen vanaf 10 personen. Voor het aantal personen is geen limiet en het programma wordt eventueel op maat aangepast.

Voor meer informatie klik op:  www.valkenieren.nl/deugden_van_thorn_roofvogelworkshop.htm